Zabawy świąteczne dla dzieci – 22 gry na dom, przedszkole i szkołę

Zabawę świąteczną najlepiej dobrać do wieku dzieci, liczby uczestników i miejsca: maluchy potrzebują prostych zasad i ruchu, starsze dzieci lubią rywalizację, zagadki i drużyny. Warto też przeplatać zabawy ruchowe ze spokojnymi, żeby dzieci nie były przebodźcowane.

• 3–5 lat – zabawy bez odpadania, z muzyką, szukaniem i naśladowaniem.
• 6–8 lat – sztafety, kalambury, bingo, proste quizy.
• 9–12 lat – quizy drużynowe, zagadki logiczne, zabawy z opowiadaniem historii.

Przy każdej zabawie poniżej podajemy wiek, rzeczy, które trzeba przygotować, i krótki opis. Większość nie wymaga żadnych zakupów.

Zabawy ruchowe na święta to najlepszy sposób, żeby dzieci wyładowały energię przed wigilijną kolacją albo w trakcie klasowego spotkania.

1. Świąteczne kalambury (wiek 4+; potrzebne: karteczki z hasłami lub obrazkami). Dziecko losuje karteczkę i pokazuje hasło bez słów: lepienie bałwana, ubieranie choinki, pieczenie pierników, renifer. Maluchom dajemy obrazki zamiast napisów.
2. Bałwan z papieru toaletowego (wiek 5+; potrzebne: rolki papieru toaletowego, czapki, szaliki). Drużyny w 2 minuty owijają jedną osobę papierem tak, żeby wyglądała jak bałwan, i dodają szalik oraz czapkę. Wygrywa najbardziej pomysłowy bałwan.
3. Przenoszenie bombek na łyżce (wiek 4+; potrzebne: plastikowe bombki lub piłeczki, łyżki). Wyścig sztafetowy: dzieci niosą bombkę na łyżce do „choinki” i wracają. Wersja łatwiejsza: łyżka trzymana w dłoni, trudniejsza – w ustach (dla starszych).
4. Taniec z zamrażaniem (wiek 3+; potrzebne: świąteczna muzyka). Dzieci tańczą, a gdy muzyka cichnie, zamieniają się w lodowe rzeźby. Można dodać polecenia: „zamarznij jak bałwan”, „jak choinka”, „jak śpiący Mikołaj”.
5. Śnieżki z gazet (wiek 3+; potrzebne: stare gazety, kosz lub pudełko). Dzieci zgniatają gazety w kule i rzucają do kosza z coraz większej odległości. Na koniec wielka „bitwa na śnieżki” bez celowania w twarz.
6. Świąteczna sztafeta z przebieraniem (wiek 5+; potrzebne: czapki, szaliki, rękawiczki, duże kurtki). Każda drużyna ma stosik ubrań Mikołaja. Pierwsza osoba biegnie, zakłada wszystko, wraca, zdejmuje i przekazuje następnej. Dużo śmiechu gwarantowane.
7. Wyścig reniferów (wiek 4+; potrzebne: balony, sznurki). Dzieci przywiązują balon do kostki i próbują przebić balony innych, chroniąc własny. Lepsza na sali gimnastycznej, w domu – na mniejszą grupę i w bezpiecznym miejscu.

Zabawy w kole i z muzyką są idealne dla przedszkolaków i większych grup, bo każdy bierze udział jednocześnie, a nikt nie czeka długo na swoją kolej.

1. Gorący pierniczek (wiek 3+; potrzebne: piernik w woreczku lub miękka zabawka, muzyka). Dzieci siedzą w kole i podają sobie „gorący pierniczek”, póki gra muzyka. Gdy muzyka cichnie, osoba z pierniczkiem wykonuje zadanie, np. mówi, co lubi w świętach. Nikt nie odpada.
2. Mikołaj mówi (wiek 3+; potrzebne: nic). Wersja zabawy „Szymon mówi”: dzieci wykonują polecenia tylko wtedy, gdy zaczynają się od słów „Mikołaj mówi”, np. „Mikołaj mówi: skacz jak renifer”.
3. Prezent w paczce warstwowej (wiek 4+; potrzebne: drobny upominek, wiele warstw papieru, muzyka). Prezent owinięty w kilka warstw papieru krąży w kole przy muzyce. Gdy muzyka cichnie, dziecko odwija jedną warstwę. Pod każdą warstwą może być karteczka z zadaniem.
4. Głuchy telefon po świątecznemu (wiek 5+; potrzebne: nic). Pierwsza osoba szepcze do ucha świąteczne hasło, np. „renifer je pierniki na saniach”, i przekazuje dalej. Ostatnia mówi głośno, co usłyszała.

Pomysły na piosenki do tych zabaw znajdziesz w poradniku piosenki świąteczne dla dzieci.

Spokojne zabawy w domu sprawdzają się w Wigilię przed kolacją, w czasie gotowania i wtedy, gdy dzieci trzeba trochę wyciszyć.

1. Gdzie jest renifer? (wiek 3+; potrzebne: mała zabawka renifera). Jedno dziecko wychodzi z pokoju, reszta chowa renifera. Gdy wraca, grupa podpowiada słowami „zimno”, „cieplej”, „gorąco”. Świetne na deszczowe popołudnie w domu.
2. Lepienie bałwana na czas (wiek 5+; potrzebne: plastelina lub masa solna). Każde dziecko ma 3 minuty na ulepienie bałwanka, renifera albo choinki. Nagrody za najśmieszniejszą, najmniejszą i najbardziej kolorową figurkę – żeby każdy coś wygrał.
3. Zgadnij, co jest w skarpecie (wiek 4+; potrzebne: duża skarpeta, drobne przedmioty). Do skarpety wkładamy szyszkę, mandarynkę, dzwoneczek, bombkę, łyżkę. Dziecko wkłada rękę i zgaduje dotykiem, co trzyma.
4. Ozdoby z papieru na czas (wiek 5+; potrzebne: kolorowy papier, nożyczki z zaokrąglonymi końcami, klej). Kto w 5 minut zrobi najdłuższy łańcuch na choinkę? Potem łańcuchy z całej grupy łączymy w jeden i dekorujemy salę lub dom.
5. Pamięciowa taca (wiek 5+; potrzebne: taca, 8–12 świątecznych drobiazgów, ściereczka). Na tacy leżą świąteczne przedmioty. Dzieci patrzą 30 sekund, potem przykrywamy tacę i zabieramy jedną rzecz. Kto zgadnie, czego brakuje?
6. Szukanie gwiazdek (wiek 3+; potrzebne: gwiazdki wycięte z papieru). Rodzic lub nauczycielka chowa w pomieszczeniu 20–30 papierowych gwiazdek. Dzieci zbierają je jak w podchodach; na koniec wspólnie przyklejają je na okno.
7. Dekorowanie pierników (wiek 3+; potrzebne: upieczone pierniki, lukier w tubkach, posypki). Spokojna zabawa na koniec dnia: każde dziecko dekoruje swoje pierniki i zabiera je do domu albo daje komuś w prezencie.

Do spokojnych zajęć dobrze pasują też kolorowanki świąteczne do druku – 8 obrazków, od Mikołaja po sanie.

Na wigilię klasową najlepiej wybrać gry drużynowe i umysłowe, które da się przeprowadzić w sali lekcyjnej przy ławkach, bez wielkiego biegania.

1. Świąteczne bingo z obrazkami (wiek 4+; potrzebne: plansze bingo, żetony lub guziki). Prowadzący losuje obrazki (bombka, sanie, gwiazdka, prezent), a dzieci zakrywają je na swoich planszach. Kto pierwszy zakryje rząd, woła „Bingo!”.
2. Dokończ historię Mikołaja (wiek 6+; potrzebne: nic). Prowadzący zaczyna opowieść: „Pewnej nocy Mikołajowi zepsuły się sanie…”. Każde dziecko dodaje jedno zdanie. Powstaje zabawna, wspólna bajka.
3. Świąteczny quiz (wiek 7+; potrzebne: pytania na kartkach). Pytania o zimę, święta i tradycje w różnych krajach. Grają drużyny, a za każdą dobrą odpowiedź dostają pierniczek lub punkt.
4. Zagadki świąteczne (wiek 4+; potrzebne: lista zagadek). Prowadzący czyta zagadkę, dzieci zgadują. Dla maluchów zagadki z rymem i prostą odpowiedzią, dla starszych – trudniejsze, np. o tradycjach wigilijnych.

Gotowy quiz, zagadki, bingo i dyplomy dla klasy są w zestawie wigilia klasowa do druku. Jeśli organizujesz całe spotkanie, zajrzyj też do poradnika wigilia klasowa – pomysły.

Żeby zabawy świąteczne kończyły się uśmiechem, a nie łzami, najlepiej unikać odpadania, nagradzać różne rzeczy i robić przerwy co 15–20 minut.

• Zamiast odpadania – zadanie albo zamiana ról; dziecko, które „przegrało”, zostaje prowadzącym.
• Nagrody dla wszystkich – pierniczek za udział, a dyplomy za różne rzeczy: „najśmieszniejszy bałwan”, „najlepszy duch drużyny”.
• Mieszane drużyny – starsze z młodszymi, żeby siły były wyrównane.
• Bezpieczeństwo – w zabawach z balonami uważaj na małe dzieci, a zabawy z bieganiem rób tam, gdzie nie ma choinki z bombkami.
• Cisza na koniec – po zabawach ruchowych zrób coś spokojnego: dekorowanie pierników, wspólne kolędowanie, czytanie bajki.

Na zakończenie świątecznych zabaw dzieci najbardziej cieszy coś, co jest tylko dla nich – drobny upominek, dyplom albo słowa skierowane do nich po imieniu.

W domu może to być list „od Mikołaja”, który dziecko znajduje po zabawie w szukanie gwiazdek. W przedszkolu – dyplom „Pomocnika Mikołaja” dla każdego uczestnika. Niektórzy rodzice wręczają w tym momencie kartkę z filmem, w którym Mikołaj zwraca się do dziecka po imieniu i chwali je za to, jak minął rok – dziecko skanuje kod QR i ogląda film razem z całą rodziną.

Jeśli chcesz, żeby dziecko samo przygotowało coś dla bliskich, podsuń mu świąteczne kartki do pokolorowania i podpisania.