Czy Święty Mikołaj istnieje? Jak rozmawiać z dzieckiem, gdy zaczyna pytać

Postać Mikołaja wywodzi się od świętego Mikołaja z Miry – biskupa żyjącego w IV wieku, znanego z dyskretnego obdarowywania potrzebujących. Według legend potajemnie podrzucał pieniądze ubogim rodzinom. Z czasem ta historia obrosła tradycjami różnych krajów: pojawiły się renifery, sanie, elfy i pracownia na dalekiej północy.

Ta historia przydaje się w rozmowie z dzieckiem. Można powiedzieć zgodnie z prawdą: pierwowzorem Mikołaja był prawdziwy człowiek, a jego dobroć żyje dalej w ludziach, którzy obdarowują innych.

Nie ma jednego „właściwego” wieku. Wiele dzieci zaczyna zadawać dociekliwe pytania w wieku szkolnym, gdy rozwija się logiczne myślenie, a koledzy w klasie dzielą się swoimi teoriami. Inne wierzą dłużej, bo bardzo chcą wierzyć. Typowe sygnały, że dziecko zaczyna się zastanawiać:

• pyta, jak Mikołaj zdąży do wszystkich domów w jedną noc,
• zauważa, że papier prezentowy „od Mikołaja” jest taki sam jak w szafie,
• porównuje Mikołaja w centrum handlowym z tym w przedszkolu,
• powtarza to, co usłyszało od starszych dzieci.

Najpierw zapytaj, co dziecko myśli

„A jak Ty uważasz?” – to najlepszy początek. Odpowiedź podpowie, czy maluch szuka potwierdzenia, że magia trwa, czy jest gotowy na prawdę. Wiele dzieci samo daje znać, że jeszcze chce wierzyć.

Nie kłam wprost, gdy dziecko naprawdę pyta o prawdę

Jeśli starszaki pytają poważnie i nalegają, uczciwa rozmowa buduje zaufanie. Dzieci zwykle nie mają żalu o samą zabawę – bardziej zależy im na tym, by rodzic nie zbywał ich pytań.

Mów o idei, nie tylko o faktach

Możesz wyjaśnić, że Mikołaj to duch dobroci i dawania, a rodzice „pomagają mu” od pokoleń. Od teraz dziecko też może zostać jego pomocnikiem.

1. Wybierz spokojny moment – najlepiej nie w Wigilię i nie przy młodszym rodzeństwie.
2. Opowiedz historię świętego Mikołaja z Miry – prawdziwego człowieka, który pomagał innym.
3. Doceń dziecko – „Jesteś już na tyle duży, że możesz poznać sekret”.
4. Zaproś do roli pomocnika – dziecko może przygotować niespodziankę dla młodszego rodzeństwa, sąsiada albo dziecka w potrzebie.
5. Zachowajcie rytuały – list, kalendarz adwentowy, prezent w bucie mogą zostać, tylko zmienia się w nich rola dziecka.

Dla wielu dzieci moment „wtajemniczenia” staje się powodem do dumy. Starszak może pomóc wybrać prezent dla młodszego brata, zapakować go, a nawet przygotować dla niego odpowiedź od Mikołaja. Jeśli w Waszym domu pojawi się kartka z filmem od Magii Życzeń, w którym Mikołaj mówi do młodszego dziecka po imieniu, to właśnie starsze rodzeństwo może podpowiedzieć, jakie zainteresowania warto w nim uwzględnić.

Inną piękną formą jest dawanie innym. Dziecko, które zna sekret, może razem z Wami sprawić radość komuś, kto w święta jest w trudniejszej sytuacji – na przykład w ramach naszej akcji Podaruj uśmiech, w której kartki trafiają do dzieci w szpitalach.

• „Jak Mikołaj zdąży do wszystkich dzieci?” – „A jak myślisz? Może ma wielu pomocników na całym świecie?”
• „Dlaczego Mikołaj w sklepie ma inną brodę?” – „Mikołaj ma wielu przebranych pomocników, bo sam nie może być wszędzie naraz.”
• „Kasia mówi, że to rodzice kupują prezenty.” – „Każda rodzina świętuje trochę inaczej. Co Ty o tym myślisz?”
• „Powiedz mi prawdę!” – to sygnał, że dziecko jest gotowe na szczerą rozmowę.

Odpowiedzi pytaniem nie są wykrętem – dają dziecku przestrzeń, by samo zdecydowało, ile chce wiedzieć.

Starsze dziecko, które poznało prawdę, często ma ochotę podzielić się nią z młodszym. Porozmawiaj z nim o tym, że to wyjątkowa tajemnica dorosłych i „wtajemniczonych”, a teraz ono jest jej strażnikiem. Daj mu zadania: niech pomoże wypełnić but na Mikołajki, napisze list od elfa albo wybierze prezent dla brata. Dzięki temu poczucie straty zamienia się w dumę z nowej roli, a magia zostaje w domu na dłużej.

Wielu rodziców obawia się tego momentu bardziej niż dzieci. Tymczasem rozmowa przeprowadzona spokojnie, w dobrym momencie, rzadko kończy się łzami. Dzieci często od dawna podejrzewały prawdę i czuły się z nią niepewnie – szczera rozmowa przynosi im ulgę. Częściej niż samo odkrycie boli je wrażenie, że ktoś się z nich śmiał albo że dorośli długo zbywali ich pytania. Dlatego najważniejsze są ton i szacunek: traktuj pytanie dziecka poważnie, nawet jeśli wydaje się zabawne. Pokaż, że cieszysz się z jego dociekliwości, i podkreśl, że wspólne świętowanie, prezenty i rytuały wcale się nie kończą.

• Wyśmiewania pytań i zbywania ich „bo tak”.
• Gróźb typu „jak przestaniesz wierzyć, nie dostaniesz prezentów”.
• Ujawniania prawdy w złości albo przy innych dzieciach.
• Proszenia dziecka, by okłamywało kolegów – lepiej poprosić, by nie psuło zabawy młodszym.